طرح واره های ذهنی

راستش نه می خوام از وضعم بنالم نه می خوام ادعای قربانی شدنو بکنم و نه میخوام چس ناله کنم. چیزی که می خوام بگم نتایجی هست که کم کم دارم بهش می رسم. و دلم می خواد این نتایج را با شما در میون بذارم و نظرتونو بدونم. این پستم بیشتر یه جور ابراز وضعیته. لطفا با دید جنسیتی (دید مردانه یا زنانه ) نخونید.

واقعیت اینه که افراد ضعیف تر خانواده و متاسفانه معمولا زنان به طور ناخودآگاه تبدیل میشن به ادمهایی با عکس العمل. یعنی چی ؟ بذارین بیشتر توضیح بدم. فرق عمل و عکس العمل را که می دونید. عمل کردن به آدم احساس فاعل بودن میده. عمل کردن همراه با نوعی آگاهی و علمه و برای عمل کردن نیاز به برنامه ریزی و هدف داری. همین فاکتورها باعث میشه به عنوان عمل کننده احساس بهتری نسبت به خودت داشته باشی. اما وقتی در وضعیت عکس العمل قرار می گیری عملا توسط شخص یا اشخاص دیگری مورد عملی واقع شدی که حالا می خوای عکس العمل نشون بدی. در وضعیت عکس العمل معمولا فرصت برنامه ریزی و تفکر نیست (که اگه باشه عکس العمل تبدیل میشه به عکس العمل آگاهانه). لذا ناخودآگاه در موضع عکس العمل احساس مفعول بودن به جای فاعل بودن جایگزین میشه.

حالا تصور کنین افراد ضعیف تر و یا به ظاهر ضعیفتر و معمولا زنها در موضع عکس العمل قرار می گیرن. یک دختر از زمان تولدش در موضع عکس العمل نسبت به اعمال و رفتار بقیه افراد خانواده و جامعه قرار میگیره. نوع پوشش او باید مورد تایید پدر و برادر و مدرسه و جامعه قرار بگیرد (این ملموس ترین مثال بود ) لذا عکس العملش منجر به پوشیدن لباسهایی مورد تائید اونها میشه. نوع برخوردش هم همینطور در موضع عکس العمل (مفعولی ) قرار میگیره. بعدتر همین حالت عکس العملی در دوران تاهل وجود داره. (بازم میگم بسته به اینکه کدوم ضعیف تر باشن در موضع عکس العمل قرار میگیرن ولی در مورد زنها بیشتره). این وسط اگه زنی هم باشه که روحیه قوی داشته باشه و به هزار و یک دلیل نمی خواد همیشه جلوی خودش احساس بد مفعول بودن و موضع عکس العملی داشته باشه ، فاکتور دیگه ای وسط میاد که گورشو بکَنه. فاکتوری بنام طرح واره ذهنی.

"چارچوب فکری یا طرز نگرش افراد به زندگی که بسته به تفاوت های شخصیتی و الگوی تربیتی، متفاوته و در طول زمان بر اثر تجربیات متعدد برای فرد به اثبات میرسه، «طرحواره» نام داره. طرحواره ها از ۵نیاز اساسی انسان ریشه گرفته که از زمان کودکی تا پایان حیات جزو مهم ترین نیازهای انسان هست.نیاز به دلبستگی ایمن به دیگران، نیاز به استقلال و کفایت، نیاز به آزادی در بیان نیازها و هیجانات سالم، خودانگیختگی و تفریح و محدودیت های واقع بینانه و خویشتن داری در واقع ۵ محور اصلی هستن که از آغاز زندگی ذهن و فکر انسان را درگیر می کنه و برآورده شدن یا نشدن آن ها در شکل گیری چارچوب فکری و طرز نگرش فرد به زندگی یا همان «طرحواره» نقش اساسی داره.به عبارت دیگر ارضای بیش از حد یک نیاز یا حذف یکی از آنها باورهای کودک را به محیط پیرامون تغییر می دهد.به عنوان مثال پدر و مادری که اجازه نمی دهند کودک کارهایش را انجام دهد و دائم کارهای او را سروسامان می دهند، در طول زمان به احساس بی کفایتی وی در نتیجه نبود استقلال دامن می زنند. چنین کودکی در بزرگسالی احساس وابستگی شدیدی به والدین دارد که این مسئله به احساس بی کفایتی در دوران کودکی اش بازمی گردد."

حالا متوجه شدین ؟ طرحواره هایی که در ذهن هر زن و دختری با شدت کمتر یا بیشتر ساخته شده ، تعاریف و چارچوبهاییه که زن را در موضع ضعیف تر و واکنش کننده قرار میده. اینجا هست که زن حتی اگه بخواد از وضع عکس العملی خارج هم بشه طرح واره های ذهنیش نمیذارن. حالا ببینیم سرِ این زن چی میاد. زنی که به مرحله میانسالی میرسه ، کمی زودتر و یا کمی دیرتر از این وضعیت خسته میشه. از اینکه همیشه باید نگران این باشه که به بقیه افراد خانواده سرویس بده ، تمیز کنه ، غذا بپزه ، مراقبت کنه ، خسته میشه. این زن از اینکه باید مورد تائید قرار بگیره خسته میشه، هنوز باید نگران این باشه که نوع لباس و پوشش را شوهرش قبول داشته باشه و . . . یعنی عمل پذیرش توسط افراد خانواده و شوهر انجام میشه و عکس العمل زن باید سرویس دادن و انتخاب لباس مناسب باشه. پس از یه سنی به بعد زن خسته میشه . از مفعول بودن خسته میشه و کم کم عقب نشینی می کنه. از چی ؟ از زندگی عقب نشینی می کنه. حوصله هیچ کس را نداره ، افسرده میشه ، از رفت و امد بدش میاد و یه جورایی جامعه ستیز میشه ، منفعلانه برخورد می کنه و خستگیشو با شدت نشون میده. در حالیکه دقیقا نمی دونه چه مرگشه.

اینجاست که افراد خانواده باید بهش یه استراحت بدن. یه فاصله . برای اینکه خستگیشو در کنه و خودشو پیدا کنه. دست از سرزنش خودش برداره و طرحواره های ذهنیش را مدیریت کنه. بحث خیلی مفصل و در عین حال جالبیه . نتیجه اش این شد که منم یه مرخصی بلند مدت گرفتم. تا اطلاع ثانوی از خونه ، بچه ها ، سعید و همه وظایفم مرخصی گرفتم. اتاق جداگانه برداشتم با همه وسایلی که لازم دارم و تا زمانیکه خودم نخوام هیچ وظیفه ای تو خونه ندارم.

زن کویر نوشت : فکر کنم پست خوبی نشد

نوشته شده توسط زن کویر در سه شنبه شانزدهم خرداد ۱۳۹۶ |